İçeriğe geç

SÜPERNOVA

CARL SAGAN’IN KOZMİK TAKVİMİ

BÖLÜM 2:

SÜPERNOVA

Carl Sagan’ın Kozmik Takvimine göre, Bölüm 1’de bahsettiğim gibi evrenin daha erken aşamalarında ilk kimyasal elementler oluştu. Daha sonra yıldızlar, galaksiler ve hayret verici büyüklükte kozmik yapılar şekillenmeye başladı.

 ‘’Yerçekimi gaz kütlelerini çekip ısıtırken 10 Ocak’ta ilk yıldızların ışığı doğdu.‘’

Yıldızların ışıldamasını sağlayan şey, hidrojen atom çekirdeklerinin kaynaşarak helyum çekirdeklerine dönüşmesi sırasında salınan enerjiye bağlı radyasyondu. Bu süreçte muazzam miktarda enerji açığa çıktı; yıldız ışın saçmaya başladı. Yıldızlar kütle, renk ve parlaklık bakımından değişkenlik gösterir; ama aynı enerji kaynağına, yani nükleer füzyona dayanırlar.

Uzay boşluğunda ışık yaklaşık saniyede 300.000 km’lik bir hızla ilerler. Bir yılda yaklaşık 9.500 milyar km yol alır ve bu 1 ışık yılı olarak bilinir. Işık yılı evrenin akıl almaz mesafeleri için kullanılan bir ölçüm birimidir. Güneş’e en yakın yıldız Dünya’ya 4,4 ışık yılı uzaklıktadır.
Uzay boşluğunda ışık yaklaşık saniyede 300.000 km’lik bir hızla ilerler. Bir yılda yaklaşık 9.500 milyar km yol alır ve bu 1 ışık yılı olarak bilinir. Işık yılı evrenin akıl almaz mesafeleri için kullanılan bir ölçüm birimidir. Güneş’e en yakın yıldız Dünya’ya 4,4 ışık yılı uzaklıktadır.

‘’13 Ocak’ta bu yıldızlar ilk küçük galaksileri oluşturdu.’’

Galaksiler dönen devasa yıldız, gaz ve toz yığınlarıdır.

Bu galaksiler de bir araya gelerek daha büyük galaksileri oluşturdu. Samanyolu dahi.

‘’Samanyolu galaksisi 11 milyar yıl önce yani Carl Sagan’ın Kozmik Takvimi’ne göre 15 Mart’ta oluştu.’’

Dünyadan çıplak gözle görülebilen bir kaç galaksiden biri olan Andromeda da, bizden yaklaşık 2.5 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır.

Yüz milyarlarca farklı Güneş…

Bizimki hangisi?

Henüz doğmadı…

Diğer yıldızların küllerinden doğacak!

Bir süpernova, yüksek kütleli bir yıldızın patlamasıdır. Uzayda gerçekleşen en büyük patlamadır. Normal bir galakside her 50 yılda ortalama bir süpernova patlar.

Paparazi flashları gibi olan ışıkların her biri birer ‘’Süpernova’dır.’’

Dev bir yıldızın ihtişamlı ölümü.

Bir yıldızın yaşam döngüsünün son evresi çalkantılı olabilir. Yüksek kütleli yıldızlar balon gibi şişer ve hatta patlar. Tuhaf gökcisimlerinin çoğu aslında dağılmış yıldızların kalıntılarıdır.

Ölen yıldızlar, özel doğum odası gibi yerlerde yeniden doğar. Devasa gaz ve toz bulutlarında yağmur damlaları gibi yoğunlaşırlar. O kadar ısınırlar ki atomun içindeki çekirdekler birbirine bağlanıp, soluduğumuz oksijeni, kaslarımızdaki karbonu, kemiklerimizdeki kalsiyumu ve kanımızdaki demiri oluşturur.

‘’Hepsi çoktan yok olmuş yıldızların yanıp tutuşan kalplerinden doğmuştur.’’

‘’Sizler de, ben de, hepimiz de yıldız kumaşı vardır.’’

Resim: Big Bang yaratılışından sonra gelen aşamaları gösteren bir şema. Big Bang sırasında hidrojen ve helyum dışında hiçbir atom yaratılmamıştır. Çünkü ortam o kadar sıcak ve yoğundu ki, ağır elementlerin oluşmasına imkan vermiyordu. Hidrojen ve helyum dışında tüm elementler, yani tüm kimya yıldızların süpernova patlamaları sürecinde ortaya çıkmıştır.   
Big Bang yaratılışından sonra gelen aşamaları gösteren bir şema. Big Bang sırasında hidrojen ve helyum dışında hiçbir atom yaratılmamıştır. Çünkü ortam o kadar sıcak ve yoğundu ki, ağır elementlerin oluşmasına imkan vermiyordu. Hidrojen ve helyum dışında tüm elementler, yani tüm kimya yıldızların süpernova patlamaları sürecinde ortaya çıkmıştır.

Bakalım şimdi sırada doğmak için sabırsızlanan kim var?

 

KAYNAKÇA:

Carl Sagan-Cosmos

Neil Degrasse Tyson-Karadelikten Gelen Ölüm/Cosmos

Taşkın Tuna-Muhteşen Tasarım

NTV-Bilgi Küpü

 

SÜPERNOVA’ için 4 yanıt Yorum bırakın

  1. e=mc2 bir an evvel rosen köprusunu kuramlardan teorilerden cikarip fiziksel olarak uygulamali. bu galaksinin yildizi sönmek üzere. baska yildizlara yelken acmali. yoksa neden milyon isik yili uzaklikler ne anlami kalirdiki

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: